|
Dit is een toepassing waarbij de stroom
verdeeld wordt over twee weerstanden ( in parallel ). |
|
Waar gaat het
om?
Met een ampère, (milli of micro/A) meter kan je
stroom meten. De eindeschaal aanduiding hangt af van de constructie van
het toestel, maar het wordt om stroom te meten altijd in SERIE met de te
meten stroom geplaatst. Later zullen we wel zien hoe spanningen worden
gemeten. We zien later ook hoe het mogelijk is een Ampèremeter te maken
door stroom om te zetten in magnetisme. Op dit ogenblik volstaat het te
weten dat een naald in functie van de stroom verder zal uitslaan. Een
A/meter is des te gevoeliger als door een kleinere stroom, de naald verder
uitwijkt. De weerstand van een A/meter zal tevens klein moeten zijn omdat
anders over het toestel een te grote spanning zal staan (de kring of
schakeling wordt te veel beïnvloed). Merk op dat alles relatief is en
functie van wat men eigenlijk wenst te meten.
Het ideale stroom-meettoestel zou geen
weerstand mogen hebben en een volle uitslag voor een bijna nul stroom. Wat
indien de stroom in de kring groter is dan diegene die een volle uitslag
vertegenwoordigt ?
Voorbeeld
:
In een kring vloeit er een stroom van bv. meerdere
Ampères. Veronderstel dat het meettoestel volledig uitslaat bij een stroom
van 1 mA (één duizendste van een Ampère) . Resultaat: gegarandeerde
vernietiging van het toestel bij aansluiten !
|
|
Oplossing
:
Het komt er op aan om maar 1 mA door de
meter te laten lopen en de rest af te leiden via een andere weerstand
("shunt") buiten het meettoestel. Een stroomdeler dus,
Eureka!
|
|
Schema
Een
gedeelte van de kring dat ons moet interesseren staat hier rechts. Merk de
twee verschillende stromen in de kring. De totaal stroom (I totaal)
splitst in I shunt (het grootste deel) en I galvanometer (Ig). Aan de
uitgang vloeit terug I totaal. |
 |
|
|
|
|
Gegevens :
Ig
: Stroom in de galvanometer It : De te meten stroom Is :
Stroom door de shunt Rg : waarde van de weerstand van de
galvanometer Rs : waarde van de weerstand van de shunt |
Berekening
:
We kunnen spreken van een factor "m": de
vermenigvuldiger van de shunt. Anders uitgedrukt: de mogelijkheid van de
shunt om de stroom door de galvanometer te "vermenigvuldigen".
Vermenigvuldigen is maar een manier van uitdrukken , de stroom zelf wordt
niet echt vermenigvuldigd ( dit zou te mooi zijn ). |
|
|
|
Formules
(onvermijdelijk): |
m : vermenigvuldiger door de
shunt.

|
|
|
Rs : Waarde van de
shuntweerstand
 |
|
|
|
Ter
verduidelijking: |
|

|
1 A maximum werd gemeten in het schema
links. Als de naald van de galvanometer volledig uitslaat, vloeit er 1 mA
door het toestel. De eigen weerstand van de meter bedraagt 2000
Ω .
Welke waarde van shunt moeten we parallel
plaatsen om een stroom van 10 A te kunnen meten? |
|
We passen de volgende formule
toe:

|
en we krijgen :

|
|
|
|
We stellen vast :
1 - Dat de
shunt weerstand een zeer kleine waarde heeft. Die is vaak moeilijk te
vinden.
2 - Dat de stroom door deze shunt zeer groot kan zijn.
Hierdoor is het onontbeerlijk om een strenge keuze te maken (in
waarde en in vermogen). |